pe-opleidingen.nl || Zelfstudie

FFP cursus-materiaal nodig ? FFP Zelfstudie volgen ?
Gecertificeerd financieel planner worden ? FFP opleiding volgen !

FFP Syllabi :
FFP Zelfstudie, FFP Cursusmateriaal, FFP Lesmateriaal
Heeft u geen tijd om de opleiding tot gecertificeerd financieel planner te volgen ? Bij Pe-opleidingen.nl kunt u ook de ffp syllabi bestellen. U kunt dan geheel in uw eigen tijd studeren wanneer het u uitkomt !

Syllabus FFP opleiding bestellen ?
Naast het geven van permanente educatie trainingen en examengerichte opleidingen kunt u ook uw studie-boeken en cursus cq Lesmateriaal bestellen bij Pe-opleidingen.nl. Met dit cursus cq lesmateriaal kunt u op voor wft, seh, ffp alsmede pe wft examens. Pe-opleidingen.nl biedt u gegarandeerd de beste prijs-kwaliteit verhouding voor zelfstudie ! Het materiaal is helder en duidelijk geschreven ! Voor het bestellen van uw ffp studie-materiaal kunt u naar ons bestelformulier gaan en daar de keuze maken voor zelfstudie. Klikt u op de knop inschrijven bovenaan de pagina en u gaat naar de juiste pagina.

Toch liever een FFP Opleiding volgen ?

Indien u besluit bij Pe-opleidingen.nl een training te volgen dan zijn de kosten van het les- en cursusmateriaal uiteraard opgenomen in onze prijs. Dit hoeft u dan ook niet extra te bestellen ! Wij houden van eerlijkheid en duidelijkheid en afspraak is bij ons afspraak. Voor ons is het dan ook logisch dat, mits het materiaal niet geupdate is (meestal rond 1 januari) en bruikbaar in de training en u na het bestellen van uw cursusmateriaal voor zelfstudie wij u de prijs van het materiaal als korting teruggeven op de trainingsprijs. U loopt dus geen enkel risico !

FFP opleiding, meer informatie of aanmelden ?
Inschrijven voor de ffp opleiding van Pe-opleidingen.nl, onze ffp examen-training, casus of multiple choiche (mc) of beide ? Klik op agenda of opleidingselectie, dan examengericht, ffp,
Vervolgens kunt u kiezen op verkort, examentraining of regulier traject.

Extra opmerkingen:

INHOUDSOPGAVE FFP SYLLABI :

1 INLEIDING FINANCI�LE PLANNING 1

1.1 Inleiding 1

1.2 Financi�le planning 1

1.2.1 Een definitie 1

1.2.2 Het financi�le planningsproces 3

1.2.3 De deelgebieden van persoonlijke financi�le planning 4

1.2.4 Het consumptief besteedbaar inkomen 4

2 DE FINANCI�LE PLANNER 7

2.1 De kennisgebieden van de financi�le planner 7

2.2 De (on)afhankelijkheid van de planner 9

3 DE BEROEPSAANSPRAKELIJKHEID 11

4 ORGANISATIES OP HET GEBIED VAN FINANCI�LE PLANNING 13

4.1 Vereniging FFP en stichting FFP 13

4.1.1 Inleiding 13

4.1.2 Gedragscode FFP 13

4.2 Vereniging Onafhankelijke Financi�le Planners (VOFP) 15

4.3 Stichting Certificering Erkend Hypothecair Planners (StCEHP) 16

4.4 Stichting Financial Planning Standards Board Nederland (FPSB) 16

5 CONCURRENTIE 17

5.1 Interne concurrentie, collegae 17

5.2 Externe concurrentie 17

6 DE DOELGROEP VAN DE FINANCI�LE PLANNER 19

6.1 De samenstelling van de doelgroep 19

6.2 Levensloop bij particuliere cli�nten 21

6.3 Levensloop bij ondernemers 23

6.4 De doelgroep en de kennisgebieden 24

7 DE WET OP HET FINANCIEEL TOEZICHT 27

7.1 Doel Wft 27

7.2 Reikwijdte van de Wft 27

7.3 Kwaliteitskenmerken voor de financi�le dienstverlener 28

7.3.1 Inleiding 28

7.3.2 Betrouwbaarheid 29

7.3.3 Deskundigheid 29

7.3.4 Permanente educatie 30

7.3.5 Het wegvallen van de deskundigheid 31

7.3.6 Bedrijfsvoering 32

7.4 Zorgplicht 33

7.4.1 Inleiding 33

7.4.2 Informatieverschaffing 33

7.4.3 Klantenprofiel 34

7.4.4 Klachtenafhandeling 35

7.5 Stichting Financi�le Dienstverlening 35

8 INDEX 37

INHOUDSOPGAVE MODULE FISCALITEIT

INLEIDING 1

1 STRUCTUUR WET INKOMSTENBELASTING 2001 3

1.1 Algemeen 3

1.2 Belastingplichtigen 3

1.2.1 Algemeen 3

1.2.2 Keuzerecht voor buitenlands belastingplichtigen 4

1.3 Partnerregeling 6

1.3.1 Algemeen 6

1.3.2 Bloed- en aanverwantschap 9

1.3.3 Toerekening van inkomen tussen fiscale partners 11

1.3.4 Toerekening inkomensbestanddelen van minderjarige kinderen 13

1.4 Drieboxenstelsel 14

1.4.1 Algemeen 14

1.4.2 Box 1 14

1.4.3 Box 2 15

1.4.4 Box 3 16

1.5 Toerekening van inkomen tussen de boxen 18

1.6 Afgezonderde particuliere vermogens (APV�s) 20

1.7 Verliesverrekening 21

1.8 Persoonsgebonden aftrek 22

1.9 Heffingskortingen 22

2 BELASTBARE WINST UIT ONDERNEMING (BOX 1) 24

2.1 Algemeen 24

2.2 Begrip �onderneming� 24

2.3 Ondernemersbegrip 25

2.3.1 �Echte� ondernemer 25

2.3.2 �Quasi-ondernemer� 26

2.3.3 Onderscheid ondernemers en quasi-ondernemers 30

2.4 Winst uit onderneming 30

2.4.1 Totaalwinst 30

2.4.2 Jaarwinst 34

2.4.3 (Willekeurig) afschrijven 34

2.4.4 Investeringsaftrek 36

2.5 Ondernemersfaciliteiten 39

2.5.1 Algemeen 39

2.5.2 Urencriterium 40

2.5.3 Oudedagsreserve (OR) 42

2.5.4 Zelfstandigenaftrek 44

2.5.5 Aftrek voor speur- en ontwikkelingswerk 46

2.5.6 Meewerkaftrek 46

2.5.7 Stakingsaftrek 47

2.5.8 Overige stakingsfaciliteiten 48

2.5.9 Koppeling ondernemersfaciliteiten en urencriterium 49

2.6 MKB-winstvrijstelling 50

2.7 Overige onderwerpen in verband met winst uit onderneming 51

2.7.1 Verliezen in de aanloopfase van de onderneming 51

2.7.2 Kosten woon-werkverkeer van de ondernemer 51

2.7.3 Priv�-gebruik auto 51

2.7.4 Belastingbedragen bij verschillende winstniveaus 52

3 HET BELASTBAAR RESULTAAT UIT OVERIGE WERKZAAMHEDEN

(BOX 1) 53

3.1 Algemeen 53

3.2 Situatie 1: het rendabel maken van vermogen op een wijze die normaal, actief

vermogensbeheer te buiten gaat 54

3.3 Situatie 2: vermogensbestanddelen ter beschikking stellen aan de

IB-onderneming van een verbonden persoon 55

3.4 Situatie 3: ter beschikking stellen van vermogenbestanddelen aan een

vennootschap waarin de belastingplichtige zelf of een verbonden persoon een

aanmerkelijk belang houdt 56

3.5 Bepaling van het resultaat 57

3.6 Uitbreiding werkzaamheid 59

3.7 Wie zijn de verbonden personen? 60

3.8 Voorbeelden 61

3.9 Invloed huwelijksgoederenregime 63

3.10 Overgang werkzaamheid in onderneming 64

3.11 Uitstel van betaling 64

3.12 Werkruimte in de eigen woning 65

3.13 Bijzondere bepalingen: afgewaardeerde vorderingen en lucratief belang 66

3.13.1 Afgewaardeerde vorderingen 66

3.13.2 Lucratieve belangen 67

4 BELASTBARE INKOMSTEN UIT EIGEN WONING (BOX 1) 69

4.1 Algemeen 69

4.2 Begrip �eigen woning� 70

4.2.1 Algemeen 70

4.2.2 Recht van vruchtgebruik 71

4.2.3 Uitzending of overplaatsing van werknemers 73

4.2.4 Tijdelijke verhuur 73

4.2.5 Tijdelijk meerdere woningen 74

4.3 Eigenwoningforfait 75

4.3.1 Algemeen 75

4.3.2 Toedeling eigenwoningforfait 76

4.4 Kapitaalverzekering eigen woning 77

4.4.1 Algemeen 77

4.4.2 Voorwaarden kapitaalverzekering eigen woning 77

4.4.3 Vrijstelling van de kapitaalverzekering eigen woning 79

4.4.4 Banksparen: voorwaarden en vrijstelling 82

4.5 Aftrekbare kosten voor de eigen woning 84

4.5.1 Algemeen 84

4.5.2 Bijleenregeling 85

4.5.3 30-jaartermijn 88

4.5.4 Overbruggingsfinanciering 93

4.5.5 Financiering rente en aankoopkosten 93

4.5.6 Aankoop woning of aangaan lening tussen partners 96

4.5.7 Vooruitbetaalde rente 97

4.5.8 Afsluitprovisie 98

4.5.9 Overbedelingsschulden en eigen woning 98

4.5.10 Gedeelde eigen woning 99

4.5.11 Imputatie kapitaalverzekering eigen woning 99

4.6 Overige onderwerpen 101

4.6.1 Kamerverhuurvrijstelling 101

4.6.2 Eigen woning en echtscheiding 101

5 OVERIGE ONDERWERPEN IN BOX 1 104

5.1 Belastbaar loon 104

5.1.1 Algemeen 104

5.1.2 Autokostenforfait 104

5.1.3 Reisaftrek 105

5.2 Belastbare periodieke uitkeringen en verstrekkingen 106

5.2.1 Algemeen 106

5.2.2 Periodieke uitkeringen van publiekrechtelijke aard 106

5.2.3 Periodieke uitkeringen voortvloeiende uit het familierecht 107

5.2.4 Termijnen van lijfrenten en andere periodieke uitkeringen en verstrekkingen 108

5.2.5 Overgangsrecht lijfrenteverzekeringen 108

5.2.6 Aftrekbare kosten 110

5.3 Uitgaven voor inkomensvoorzieningen 110

5.3.1 Algemeen 110

5.3.2 Wat is een lijfrente? 111

5.3.3 Lijfrenten die dienen ter compensatie van een pensioentekort 113

5.3.4 Hoogte lijfrenteaftrek in verband met pensioentekort 114

5.3.5 Omzetting oudedagsreserve (OR) in lijfrente 118

5.3.6 Omzetting stakingswinst in lijfrente 118

5.3.7 Terugwentelingsregeling van lijfrentepremies 119

5.3.8 Aftrek lijfrentepremies na het overlijden van de ondernemer 120

5.4 Negatieve uitgaven voor inkomensvoorziening 120

5.5 Inkomsten in natura 121

5.6 Tijdstip genieten en aftrek 121

5.7 Verliesverrekening in box 1 123

5.7.1 Algemeen 123

5.7.2 Overgangsrecht verliesverrekening 123

5.8 Middeling 124

6 INKOMEN UIT AANMERKELIJK BELANG (BOX 2) 126

6.1 Ontwikkeling van aanmerkelijk belang 126

6.2 Belastingplichtige AB-houder 127

6.2.1 Hoofdregels 127

6.2.2 Meesleepregeling 128

6.2.3 Meetrekregeling 129

6.3 Partnerregeling en aanmerkelijk belang 129

6.4 Inkomen uit aanmerkelijk belang 131

6.4.1 Algemeen 131

6.4.2 Reguliere voordelen 131

6.4.3 Kosten van reguliere voordelen 133

6.4.4 Vervreemdingsvoordelen 134

6.5 Fictieve vervreemdingen 135

6.6 Doorschuifregeling 136

6.6.1 Algemeen 136

6.6.2 Overgang krachtens huwelijksvermogensrecht 137

6.6.3 Overgang krachtens erfrecht 138

6.6.4 Schenking van aanmerkelijkbelangaandelen 138

6.6.5 Einde van een aanmerkelijk belang 139

6.7 Fictief aanmerkelijk belang 139

6.8 Genietingmoment van inkomen uit aanmerkelijk belang 140

6.8.1 Algemeen 140

6.8.2 Vooruitbetaalde rente 141

6.9 Toerekening van het inkomen uit aanmerkelijk belang 141

6.10 Verliesverrekening 142

6.10.1 Algemeen 142

6.10.2 Overgangsrecht verliesverrekening 143

7 INKOMEN UIT SPAREN EN BELEGGEN (BOX 3) 144

7.1 Algemeen 144

7.2 Heffing bij belastingplicht gedurende een deel van het jaar 146

7.3 Vermogensrendementsheffing en partners 147

7.4 Bezittingen 147

7.4.1 Algemeen 147

7.4.2 Onroerende zaken 148

7.4.3 Rechten die op onroerende zaken betrekking hebben 148

7.4.4 Roerende zaken en persoonlijke doeleinden 149

7.4.5 Rechten op roerende zaken 149

7.4.6 Rechten die niet op zaken betrekking hebben 150

7.4.7 Overige vermogensrechten 150

7.5 Schulden 150

7.5.1 Algemeen 150

7.5.2 Belastingschulden 151

7.5.3 Overbedelingsschulden en onderbedelingsvorderingen 152

7.6 Heffingvrij vermogen 154

7.7 Vrijgestelde bezittingen 155

7.7.1 Bos, natuurterreinen en landgoederen 155

7.7.2 Kunst en wetenschap 156

7.7.3 Rechten op roerende zaken krachtens erfrecht 156

7.7.4 Bepaalde rechten op kapitaaluitkeringen en termijnen 157

7.7.5 Overgangsrecht kapitaalverzekeringen 158

7.7.6 Contant geld 159

7.7.7 Spaarloonregelingen 159

7.8 Maatschappelijke beleggingen 160

7.8.1 Algemeen 160

7.8.2 Groene beleggingen 161

7.8.3 Sociaalethische beleggingen 161

7.9 Durfkapitaal 162

7.10 MKB-vrijstelling en heffingskorting 163

7.11 Waardering van bezittingen 164

7.11.1 Algemeen 164

7.11.2 Genotsrechten tegen zakelijke vergoeding 164

7.11.3 Waardering woningen en andere dan eigen woningen 164

7.11.4 Waardering effecten 165

7.11.5 Waardering genotsrechten 165

7.11.6 Eigen woning en echtscheiding 166

7.12 Overgangsregelingen in box 3 167

7.12.1 Lopende (rente)termijnen 167

7.12.2 Rente over overbedelingsschulden 168

8 PERSOONSGEBONDEN AFTREK 170

8.1 Algemeen 170

8.2 Aftrek: hink-stap-sprong 170

8.3 Uitgaven voor onderhoudsverplichtingen 171

8.4 Verliezen op beleggingen in durfkapitaal 172

8.5 Uitgaven voor levensonderhoud van kinderen 173

8.6 Regeling specifieke zorgkosten 174

8.6.1 Regeling vanaf 2009 174

8.7 Weekenduitgaven voor gehandicapte kinderen 176

8.8 Scholingsuitgaven 176

8.9 Uitgaven voor monumentenpanden 178

8.10 Aftrekbare giften 179

8.11 Tijdstip aftrek 181

8.12 Negatieve persoonsgebonden aftrek 182

9 HEFFINGSKORTINGEN 183

9.1 Algemeen 183

9.2 Standaardheffingskorting 185

9.2.1 Algemene heffingskorting 186

9.2.2 Arbeidskorting 186

9.2.3 Kindgebonden budget 187

9.2.4 Combinatiekorting 187

9.2.5 Inkomensafhankelijke combinatiekorting 188

9.2.6 Alleenstaande-ouderkorting 188

9.2.7 Aanvullende alleenstaande-ouderkorting 188

9.2.8 Jonggehandicaptenkorting 188

9.2.9 Ouderenkorting 189

9.2.10 Alleenstaande-ouderenkorting 189

9.2.11 Doorwerkbonus 189

9.2.12 Levensloopheffingskorting 189

9.2.13 Ouderschapsverlofkorting 190

9.2.14 Korting voor maatschappelijke beleggingen 190

9.2.15 Korting voor durfkapitaal 190

9.3 Splitsing standaardheffingskortingen; bepalen gecombineerde heffingskorting 191

10 FORMEEL BELASTINGRECHT 193

10.1 Inleiding 193

10.2 Aanslag- en aangiftebelastingen 193

10.3 Aangifteplicht 193

10.4 Aanslagen 194

10.4.1 Voorlopige aanslag 194

10.4.2 Definitieve aanslag 194

10.4.3 Navorderingsaanslag 196

10.4.4 Naheffingsaanslag 198

10.4.5 Conserverende aanslag 198

10.5 Bestuurlijke boeten 199

10.6 Bezwaar en beroep 200

10.7 Informatieplicht 201

10.7.1 Informatie met betrekking tot de eigen aangifte 202

10.7.2 Informatie met betrekking tot aangifte van derden 202

10.8 Rente 203

10.8.1 Heffingsrente 203

10.8.2 Revisierente 203

10.8.3 Invorderingsrente 204

11 INDEX 205

INHOUDSOPGAVE RECHT

LIJST MET GEHANTEERDE AFKORTINGEN 1

1 INLEIDING 2

2 PERSONEN- EN FAMILIERECHT 3

2.1 Algemeen 3

2.2 Algemene begrippen 3

2.2.1 Ongeboren kind 3

2.2.2 Bloedverwantschap en aanverwantschap 4

2.3 Afstammingsrecht 5

2.3.1 Vader en moeder 5

2.3.2 Geboorte 6

2.3.3 Erkenning 7

2.3.4 Gerechtelijke vaststelling van het vaderschap 7

2.4 Adoptie 8

2.5 Gezag 9

2.5.1 Algemeen 9

2.5.2 Minderjarigheid 9

2.5.3 Gezag 10

2.5.4 Bewind 11

2.5.5 Ouderlijk gezag 11

2.5.6 Voogdij 13

3 HUWELIJKSVERMOGENSRECHT 15

3.1 Algemeen 15

3.2 Het huwelijk 15

3.3 Rechten en verplichtingen van echtgenoten 16

3.4 De kosten van de huishouding 16

3.4.1 Algemeen 16

3.4.2 Draagplicht en fourneerplicht 16

3.4.3 Kosten voor de gewone gang van de huishouding 17

3.5 Bevoegdheden van echtgenoten 18

3.5.1 Toestemmingsvereiste 18

3.5.2 Sanctie op niet voldoen aan toestemmingsvereiste 20

3.6 Bestuur 21

3.6.1 Algemeen 21

3.6.2 Verdeling van het bestuur 21

3.6.3 Afwijking van de bestuursregeling 22

3.7 Aansprakelijkheid, draagplicht en verhaal 22

3.7.1 Algemeen 22

3.7.2 Aansprakelijkheid 22

3.7.3 Draagplicht 23

3.7.4 Verhaal 24

4 ALGEHELE GEMEENSCHAP VAN GOEDEREN 26

4.1 Algemeen 26

4.2 Algehele gemeenschap van goederen 26

4.2.1 Verknochte goederen 26

4.2.2 De vruchtgebruiken verkregen door een beroep op de andere wettelijke rechten 28

4.2.3 Goederen verkregen onder een uitsluitingsclausule 28

4.2.4 Pensioen 29

4.3 Schulden van de gemeenschap 30

4.4 Ontbinding van de gemeenschap van goederen 30

4.4.1 Algemeen 30

4.4.2 Wijziging in verhaalsregeling na ontbinding gemeenschap 31

4.5 Actualiteiten gemeenschap van goederen 32

5 HUWELIJKSVOORWAARDEN 34

5.1 Algemeen 34

5.2 Reden huwelijksvoorwaarden 35

5.3 Soorten huwelijksvoorwaarden 35

5.3.1 Koude uitsluiting 35

5.3.2 Beperkte gemeenschappen 37

5.3.3 Gemeenschap van vruchten en inkomsten en van winst en verlies 37

5.4 Verrekenbedingen 38

5.4.1 Periodiek verrekenbeding 38

5.4.2 Finaal verrekenbeding 41

5.4.3 Verrekenbedingen in de wet 43

5.5 Huwelijksvoorwaarden tijdens het huwelijk 45

5.5.1 Algemeen 45

5.5.2 Van algehele gemeenschap naar huwelijksvoorwaarden 45

5.5.3 Van huwelijksvoorwaarden naar algehele gemeenschap 46

6 ANDERE SAMENLEVINGSVORMEN 47

6.1 Geregistreerd partnerschap 47

6.1.1 Algemeen 47

6.1.2 Vereisten voor het aangaan 47

6.1.3 Vermogensrechtelijke gevolgen 47

6.1.4 Familierechtelijke gevolgen 48

6.1.5 Einde geregistreerd partnerschap 48

6.1.6 Erfrecht 49

6.2 Huwelijk voor personen van gelijk geslacht 50

6.3 Ongehuwd samenwonen 50

6.3.1 Algemeen 50

6.3.2 Kinderen 50

6.3.3 Verblijvingsbeding 51

7 ECHTSCHEIDING 53

7.1 Algemeen 53

7.2 Ontbinding van de gemeenschap 54

7.3 Levensonderhoud voor de partner 54

7.3.1 Algemeen 54

7.3.2 Limitering van alimentatie 55

7.3.3 Wijziging alimentatie 55

7.3.4 Einde alimentatieplicht 56

7.4 Echtelijke woning 56

7.5 Kinderen 56

7.6 Levensonderhoud voor kinderen 57

7.7 Pensioenrechten bij scheiding 57

7.7.1 Systeem Boon/Van Loon 57

7.7.2 Wet verevening pensioenrechten bij scheiding 58

8 ERFRECHT ALGEMEEN 60

8.1 Algemeen 60

8.2 Overgangsrecht 60

8.3 Enkele erfrechtelijke begrippen 60

8.4 Nalatenschap 61

8.4.1 Algemeen 61

8.4.2 Waardering van de nalatenschap 61

8.4.3 Huwelijksvermogensrecht en de nalatenschap 62

8.4.4 Verdeling van de nalatenschap 63

8.4.5 Inbreng 63

8.5 Aanvaarden of verwerpen van een nalatenschap 64

8.5.1 Algemeen 64

8.5.2 Aanvaarding 65

8.5.3 Beneficiaire aanvaarding 65

8.5.4 Verwerping 66

8.6 Vereisten om te erven 66

8.6.1 Bestaanseis 66

8.6.2 Onwaardigheid 67

8.6.3 Verboden beschikkingen 68

8.7 Verklaring van erfrecht 68

9 SYSTEMATIEK WETTELIJK ERFRECHT 70

9.1 Algemeen 70

9.2 Groepen en plaatsvervulling 70

9.2.1 Groepen 70

9.2.2 Plaatsvervulling 72

9.2.3 Eerste groep 73

9.2.4 Tweede groep 74

9.2.5 Derde groep 76

9.2.6 Vierde groep 77

9.3 Wettelijke verdeling 78

9.3.1 Positie van de langstlevende 79

9.3.2 Positie van de kinderen 80

9.4 Wilsrechten 81

9.4.1 Waarom wilsrechten? 81

9.4.2 Het eerste blote-eigendomswilsrecht (artikel 4: 19 BW) 83

9.4.3 Het eerste voleigendomswilsrecht (artikel 4: 20 BW) 84

9.4.4 Het tweede blote-eigendomswilsrecht (artikel 4: 21 BW) 85

9.4.5 Tweede voleigendomswilsrecht (artikel 4: 22 BW) 85

9.4.6 Civielrechtelijke aspecten wilsrechten 86

9.4.7 Wilsrechten en de Wet IB 2001 88

9.4.8 Wilsrechten en Wet op de belastingen van rechtsverkeer 88

9.4.9 Wilsrechten en de Successiewet 89

10 UITERSTE WILSBESCHIKKINGEN 90

10.1 Algemeen 90

10.2 Uiterste wilsbeschikkingen 90

10.2.1 Testament 91

10.2.2 Codicil 92

10.3 Erfstelling, legaat en last 93

10.3.1 Erfstelling 93

10.3.2 Legaat 93

10.3.3 Quasi-legaten 94

10.3.4 Last 96

10.4 Bepalingen in testamenten 96

10.4.1 Plaatsvervulling 96

10.4.2 Uitsluitingsclausule 97

10.4.3 Uitsluiting ouderlijk vruchtgenot 99

10.4.4 30-dagenclausule 100

10.4.5 Executele 100

10.4.6 Bewind 102

10.4.7 Voogdij 104

10.4.8 Kinderen met een korte levensverwachting 105

10.4.9 Voorwaardelijke makingen 106

11 LANGSTLEVENDE TESTAMENTEN 109

11.1 Algemeen 109

11.1.1 Ouderlijke boedelverdeling 109

11.1.2 Vruchtgebruiktestament 110

11.1.3 Keuzelegaattestament met vruchtgebruik 112

11.1.4 (Quasi-)wettelijke verdeling 113

12 LEGITIEME PORTIE EN ANDERE WETTELIJKE RECHTEN 115

12.1 Legitieme portie 115

12.1.1 Algemeen 115

12.1.2 Wie zijn legitimarissen? 115

12.1.3 Berekening van de legitieme portie 116

12.1.4 Toerekening 118

12.1.5 Imputatieregeling 119

12.1.6 Opeisbaarheid van en aanspraak maken op de legitieme portie 121

12.1.7 Inkorting 122

12.1.8 Legitieme portie: bijzondere onderwerpen 123

12.1.9 Samenvatting legitieme portie 124

12.2 Andere wettelijke rechten 125

12.2.1 Andere wettelijke rechten echtgenoot 126

12.2.2 Andere wettelijke rechten bij duurzame gezamenlijke huishouding 127

12.2.3 Andere wettelijke rechten kinderen 127

12.2.4 Faciliteiten in het kader van de bedrijfsopvolging 128

13 ERVEN EN DE WET IB 2001 129

13.1 Algemeen 129

13.2 Defiscalisering 129

13.2.1 Wat is defiscalisering? 129

13.2.2 Wanneer is er sprake van defiscalisering? 129

13.2.3 Resultaat van de defiscalisering 130

13.3 Wettelijk erfrecht 131

13.4 Ouderlijke boedelverdeling en defiscalisering 131

13.4.1 �Standaard� ouderlijke boedelverdeling 131

13.4.2 Varianten op de ouderlijke boedelverdeling 131

13.5 Voorwaardelijke ouderlijke boedelverdeling en defiscalisatie 131

13.6 Vruchtgebruiktestament 132

13.6.1 Algemeen 132

13.6.2 Eigen woning 132

13.6.3 Aanmerkelijkbelangaandelen 133

13.6.4 Overige vermogensbestanddelen 134

13.7 Keuzelegaat tegen inbreng 134

13.8 Overzicht erfrecht en de eigen woning in de inkomstenbelasting 135

14 SUCCESSIEWET 1956 137

14.1 Inleiding 137

14.2 Erf- en schenkbelasting; algemeen 138

14.3 Woonplaatsficties 138

14.4 Progressie 140

14.5 Tariefgroepen 140

14.6 Tarief 142

14.7 Waardering 143

14.7.1 Algemeen 143

14.7.2 Effecten 143

14.7.3 Eigen woning 144

14.7.4 Recht van vruchtgebruik 144

14.7.5 Periodieke uitkeringen 146

14.7.6 Onderneming 146

15 ERFBELASTING 147

15.1 Algemeen 147

15.2 Verkrijgingen door gehuwden 147

15.3 Voetvrijstellingen 147

15.4 Vrijstellingen erfbelasting 148

15.4.1 ANBI en SBBI 148

15.5 Pensioen- en lijfrente-imputatie 150

15.6 Schulden van de nalatenschap 151

15.6.1 Algemeen 151

15.6.2 Latente belasting 152

15.7 Samenloop met overdrachtsbelasting 153

15.8 Verwerping 153

15.9 Herziening van de Successiewet 154

15.9.1 Bedrijfsopvolgingsregeling 154

15.9.2 Afgezonderd particulier vermogen 155

16 FICTIEBEPALINGEN ERFBELASTING 161

16.1 Algemeen 161

16.2 Afstand van de gemeenschap 162

16.3 Verblijvingsbedingen in huwelijksvoorwaarden 162

16.4 Schuldigerkenning onder voorwaarde van overleving 163

16.5 Omzetting van eigendomsrechten in genotsrechten 164

16.5.1 Algemeen 164

16.5.2 Toepassingsbereik 165

16.5.3 (Samenstel van) rechtshandelingen 166

16.5.4 Verwantschapseis 168

16.5.5 Schuldigerkenning uit vrijgevigheid 168

16.6 Fictief vruchtgebruik 170

16.7 Verblijvings-, toedelings- en overnemingsbedingen 173

16.7.1 Algemeen 173

16.7.2 Verwantschapseis 173

16.7.3 Tegenprestatie 173

16.7.4 Overnemingsbeding 174

16.8 180-dagenfictie 174

16.9 Pensioen- of lijfrentelichaam 174

16.10 Uitkeringen uit levensverzekering 176

16.10.1 Algemeen 176

16.10.2 Levensverzekeringen tussen echtgenoten 176

16.10.3 Levensverzekering met erflater 179

16.10.4 Overlijden verzekeringnemer 179

16.10.5 Lijfrenten 180

17 SCHENKING 184

17.1 Schenkingsbegrip 184

17.1.1 Gift 184

17.2 Vormvereisten 185

17.2.1 Algemeen 185

17.2.2 Misbruik van omstandigheden 185

17.2.3 Schenkingen ter zake des doods 185

17.2.4 Vernietigbare schenkingen 186

17.2.5 Herroepelijke schenkingen 187

17.3 Overige schenkingen 188

17.3.1 Levensverzekering 188

17.3.2 Verblijvingsbeding 188

17.3.3 Schenkingen tussen echtgenoten 188

17.3.4 Schenking over de hand 188

18 SCHENKBELASTING 189

18.1 Algemeen 189

18.2 Vrijstellingen schenkbelasting 190

18.3 Tariefgroepen 191

18.4 Waardering 191

18.5 Schenking vrij van recht 191

18.6 Samenvoeging schenkingen 191

18.7 Samenloop met overdrachtsbelasting 192

18.8 Schenking door middel van schuldigerkenning 193

18.9 Schenkingen door middel van leningen 193

18.10 Herroepelijke schenking 194

19 OVERDRACHTSBELASTING 196

19.1 Algemeen 196

19.2 Uitgezonderde verkrijgingen 196

19.2.1 Verkrijgingen krachtens boedelmenging en erfrecht 196

19.2.2 Verkrijgingen krachtens verdeling of uit nalatenschap 197

19.3 Fictieve verkrijgingen 198

19.4 Vrijstellingen 199

19.5 Heffing 201

19.6 Verkrijging binnen zes maanden 202

20 BIJLAGEN 203

20.1 Wettelijke verdeling 203

20.2 Vruchtgebruiktestament 204

21 INDEX 208

INHOUDSOPGAVE TOEKOMSTVOORZIENINGEN

INLEIDING 1

1 ALGEMEEN 2

1.1 Sociale zekerheid 2

1.2 Levensverzekeringen 2

1.3 Pensioenen en employee benefits 3

2 SOCIALE ZEKERHEID 4

2.1 Inleiding 4

2.2 Volksverzekeringen 5

2.3 Werknemersverzekeringen 5

2.3.1 Inleiding 5

2.3.2 Dienstbetrekking 6

2.3.3 Gelijkgestelde arbeidsverhoudingen 7

2.3.4 Uitgesloten werknemers 7

2.4 Sociale zekerheid voor zelfstandigen en DGA 7

2.5 Uitvoering van de sociale zekerheid 9

2.6 Financiering van de sociale zekerheid 10

2.7 Bezwaar en beroep 10

2.8 Financi�le planning en de terugtredende overheid 10

3 RISICO VAN ARBEIDSONGESCHIKTHEID 12

3.1 Inleiding 12

3.2 Kortdurende arbeidsongeschiktheid 12

3.2.1 Inleiding 12

3.2.2 Situatie voor de werknemer: WULBZ en ZW 12

3.2.3 Zwangere werknemers 13

3.2.4 Situatie van een zwangere zelfstandige 14

3.3 Langdurige arbeidsongeschiktheid 14

3.3.1 Inleiding 14

3.3.2 Arbeidsongeschiktheid bij werknemers (WIA) 15

3.3.3 Arbeidsongeschiktheid bij werknemers (WAO) 19

3.3.4 Schema arbeidsongeschiktheid en AO-regeling 22

3.3.5 Wet op de (re-)integratie arbeidsgehandicapten (REA) 22

3.3.6 Arbeidsongeschiktheid bij zelfstandigen 22

3.3.7 Arbeidsongeschiktheid bij jongeren (WAJONG) 24

3.4 Samenvatting van de maatregelen 24

4 RISICO VAN WERKLOOSHEID 25

4.1 Inleiding 25

4.1.1 Werkloosheid 25

4.1.2 Referte-eisen 26

4.1.3 Uitsluitingsgronden 27

4.2 Basis- en verlengde uitkering 27

4.2.1 WW-uitkering 27

4.2.2 Inkomensvoorziening voor oudere werklozen (IOW) 29

4.3 Oude WW-wetgeving 30

4.4 Verplichtingen voor WW-uitkering 30

4.4.1 Passende arbeid 30

4.4.2 Poortwachtertoets WW 31

4.4.3 Tijdelijke ontheffing verplichtingen 31

4.5 Inkomenstoets WW 31

4.6 Pensioenopbouw tijdens werkloosheid 31

4.7 Na afloop van de WW-uitkering 32

5 RISICO VAN OUD WORDEN 33

5.1 Inleiding 33

5.2 Hoogte AOW-uitkering 34

5.3 Inkomensafhankelijke AOW-toeslag 35

5.4 Toekomst van de AOW 35

6 RISICO VAN OVERLIJDEN 37

6.1 Inleiding 37

6.2 Nabestaandenuitkering op grond van de Anw 37

6.2.1 Recht op nabestaandenuitkering 37

6.2.2 Hoogte van de nabestaandenuitkering 38

6.2.3 Eindigen van het recht op nabestaandenuitkering 39

6.2.4 Overgangsrecht van AWW naar Anw 40

6.3 Halfwezenuitkering op grond van de Anw 40

6.4 Wezenuitkering op grond van de Anw 41

6.5 Vrijwillige Anw-verzekering 42

7 TOESLAGENWET 43

7.1 Inleiding 43

7.2 Recht op en hoogte van toeslag conform de TW 43

8 IOAW EN IOAZ 45

8.1 IOAW 45

8.1.1 Inleiding 45

8.1.2 Recht op uitkering 45

8.1.3 Duur en hoogte van de uitkering 45

8.2 IOAZ 46

8.2.1 Inleiding 46

8.2.2 Recht op uitkering 46

8.2.3 Duur en hoogte van de uitkering 47

9 RISICO VAN ZIEKTEKOSTEN 48

9.1 Algemeen 48

9.2 Zorgverzekeringswet 48

9.3 AWBZ 49

10 LEVENSVERZEKERING 50

10.1 Algemeen 50

10.2 Partijen 50

10.2.1 Inleiding 50

10.2.2 Kapitaal- of lijfrenteverzekering 51

10.2.3 Verzekeringsvormen 52

10.2.4 Opbouw van de uitkering 54

10.3 Verzekeringsovereenkomst 58

10.4 Bijzondere handelingen 60

10.4.1 Begunstiging wijzigen en vervreemden van een levensverzekering 60

10.4.2 Afkopen van een levensverzekering 62

10.4.3 Premievrij maken van een levensverzekering 63

10.4.4 Belenen en verpanden van een levensverzekering 63

11 KAPITAALVERZEKERING 65

11.1 Algemeen 65

11.2 Kapitaalverzekeringen afgesloten onder Wet IB 2001 66

11.2.1 Inleiding 66

11.2.2 Kapitaalverzekeringen in box 3 66

11.2.3 Vrijstellingen in box 3 67

11.2.4 Waardering 67

11.2.5 Overige kapitaalverzekeringen 67

11.3 Kapitaalverzekeringen afgesloten onder de Wet IB 1964 67

11.3.1 Pre-Brede Herwaarderingskapitaalverzekeringen (v��r 1992) 68

11.3.2 Brede Herwaarderingskapitaalverzekeringen (afgesloten tussen 1992 en 2001) 70

11.3.3 Overgangsrecht onder Wet IB 1964 voor pre-Brede Herwaarderingspolissen 72

11.4 Overgangsrecht voor op 31 december 2000 lopende kapitaalverzekeringen

onder Wet IB 2001 73

11.4.1 Algemeen 73

11.4.2 Hoofdregel 74

11.4.3 Waardevrijstelling in box 3 en de uitzonderingen 74

11.4.4 Lopende kapitaalverzekering en de KEW 79

11.4.5 Lopende kapitaalverzekering bij de BV 80

11.4.6 Kapitaalverzekering eigen woning (KEW) 81

12 LIJFRENTEVERZEKERING EN LIJFRENTEBANKSPAREN 84

12.1 Algemeen 84

12.2 Fiscale behandeling lijfrente 86

12.3 Fiscaal gefacilieerde inkomensvoorzieningen in de Wet IB 2001 87

12.3.1 Lijfrentevoorzieningen 87

12.3.2 Premieaftrek/inleg 90

12.3.3 Verzekeraar 98

12.3.4 Tijdstip van betalen en de aftrek 99

12.3.5 Fiscale sancties 99

12.4 Gefacilieerd banksparen ten behoeve van de oudedag 101

12.4.1 Opbouwfase 102

12.4.2 Uitkeringsfase 102

12.4.3 Administratie 103

12.5 Lijfrente voor invalide kinderen 103

12.6 Periodieke uitkering bij arbeidsongeschiktheid 104

12.7 Fiscaal gefacilieerde lijfrente ingevolge de Wet IB 1964 105

12.7.1 Algemeen 105

12.7.2 Pre-Brede Herwaarderingslijfrenten 105

12.7.3 Lijfrenten afgesloten onder de Brede Herwaardering (BH) 107

12.7.4 Lijfrentevoorzieningen 108

12.7.5 Premieaftrek 109

12.7.6 Verzekeraar 109

12.7.7 Tijdstip van betalen en de aftrek 109

12.7.8 Fiscale sancties 109

12.8 Overgangsrecht voor op 31 december 2000 lopende lijfrenteverzekeringen 110

12.8.1 Algemeen 110

12.8.2 Lijfrentevoorzieningen 110

12.8.3 Premieaftrek 111

12.9 Niet fiscaal gefacilieerde lijfrente 113

12.9.1 Algemeen 113

12.9.2 Saldolijfrente 113

12.9.3 Overgangsregeling 114

12.9.4 Saldolijfrente bij de eigen BV 115

12.10 Slot 115

13 GOUDEN HANDDRUK 116

13.1 Mogelijkheden 116

13.1.1 Regeling vervroegde uittreding (RVU) 118

13.2 Kantonrechtersformule 119

14 FISCALE GEVOLGEN VAN BIJZONDERE HANDELINGEN MET

LEVENSVERZEKERINGEN 121

14.1 Algemeen 121

14.2 Vervreemden van een levensverzekeringspolis 121

14.2.1 Levensverzekeringen in box 1 121

14.2.2 Levensverzekeringen in box 3 121

14.2.3 Levensverzekeringen ingevolge de Wet IB 1964 122

14.3 Afkopen 125

14.3.1 Levensverzekeringen in box 1 125

14.3.2 Levensverzekeringen in box 3 126

14.3.3 Levensverzekeringen ingevolge de Wet IB 1964 126

14.4 Premievrij maken van een levensverzekering 127

14.4.1 Levensverzekeringen in box 1 127

14.4.2 Levensverzekeringen in box 3 127

14.4.3 Levensverzekeringen ingevolge de Wet IB 1964 127

14.5 Belenen en verpanden van een levensverzekering 127

14.6 Premiedepot 128

15 PENSIOENEN 129

15.1 Begrip �pensioen� 129

15.1.1 Inleiding 129

15.1.2 Overeenkomsten- en verbintenissenrecht 129

15.1.3 Ondernemingsrisico 130

15.1.4 Van de Pensioen- en spaarfondsenwet (PSW) naar de Pensioenwet (PW) 130

16 CIVIEL-JURIDISCHE ASPECTEN VAN PENSIOEN 132

16.1 Algemeen 132

16.2 Pensioenwet 132

16.2.1 Verhoudingen tussen werkgever, werknemer en pensioenuitvoerder 133

16.2.2 Diverse aspecten van de Pensioenwet 134

16.2.3 Wijzigingen die per 1 januari 2007 zijn ingegaan 138

16.2.4 Wijzigingen die per 1 januari 2008 zijn ingegaan 139

16.2.5 Wijzigingen die per 1 januari 2009 zijn ingegaan 140

16.2.6 DGA en de Pensioenwet 140

16.3 �Oude� PSW 140

16.4 Wet gelijke behandeling 141

16.5 Toezicht 143

16.6 Waarborgingsvoorschrift 143

16.7 Bedrijfstak- en beroepspensioenregelingen 144

16.7.1 Verplichte deelname 144

16.7.2 Fiscale behandeling van verplichte bijdragen voor beroepspensioenregelingen 145

16.7.3 Ondernemingspensioenfondsen 145

16.7.4 Pensioenregelingen bij de levensverzekeringsmaatschappijen

(levensverzekeraars) 146

16.8 Collectieve en individuele polissen 146

16.8.1 Collectieve pensioenregelingen 146

16.8.2 Individuele pensioenverzekeringen 147

16.8.3 Kwaliteit van pensioenen bij verzekeraars 147

16.8.4 Flexibilisering 147

16.9 Rechten bij ontslag/tijdsevenredige aanspraken 147

17 FISCALE ASPECTEN VAN PENSIOEN 149

17.1 Loon 149

17.2 Omkeerregel 149

17.3 Ontwikkeling van Wet fiscale behandeling van pensioenen 150

17.4 Huidige pensioenwetgeving 152

17.4.1 Opbouwsystemen 152

17.4.2 Ingangsdatum 153

17.4.3 Maximale hoogte van het uit te keren pensioen 153

17.4.4 Uitruilbeperking 154

17.4.5 Toets 100%-norm 154

17.4.6 Dienstjaren 156

17.4.7 Pensioengevend loon 156

17.4.8 Directeur-grootaandeelhouder 157

17.4.9 Pensioen en emigratie 157

18 OPBOUW EN MAXIMALE HOOGTE VAN VERSCHILLENDE

PENSIOENEN 159

18.1 Algemeen 159

18.2 Verschillende opbouwsystemen 159

18.2.1 Algemeen 159

18.2.2 Salarisdiensttijdsystemen (uitkeringsovereenkomsten) 159

18.2.3 Beschikbarepremiesysteem (premieovereenkomst) 161

19 VERSCHILLENDE PENSIOENVORMEN EN MAXIMALE HOOGTE 163

19.1 Algemeen 163

19.2 Ouderdomspensioen (OP) 163

19.2.1 OP op basis van een salarisdiensttijdsysteem (uitkeringsovereenkomst) 163

19.2.2 OP op basis van het beschikbarepremiesysteem (premieovereenkomst) 164

19.3 Beschikbarepremiestaffels; de besluiten in volgorde 165

19.4 Partnerpensioen (PP) en wezenpensioen (WzP) 169

19.5 Restbegunstiging 170

19.6 Tijdelijke (vroeg)pensioenvoorzieningen 170

19.6.1 Inleiding 170

19.6.2 VUT 171

19.6.3 Prepensioen (PreP) 173

19.6.4 Overbruggingspensioen ofwel tijdelijk ouderdomspensioen (TOP) 175

19.6.5 Nabestaandenoverbruggingspensioen (NOP) 176

19.6.6 Arbeidsongeschiktheidspensioen (AOP) 176

19.6.7 40-deelnemingsjarenpensioen 176

19.7 Overgangsrecht 177

19.7.1 Overgangsrecht Wet fiscale behandeling van pensioenen 177

19.7.2 Overgangsrecht Wet VPL 178

20 TUSSENVORMEN VAN SALARISDIENSTTIJD- EN

BESCHIKBAREPREMIEREGELING (KAPITAALOVEREENKOMST) 179

20.1 Algemeen 179

20.2 Hybride pensioenen (kapitaalovereenkomst) 180

20.3 Backservice en comingservice 180

20.3.1 Backservice 180

20.3.2 Comingbackservice 181

21 DGA EN ZIJN PENSIOEN 182

21.1 Algemeen 182

21.2 DGA niet onder de Pensioenwet 183

21.3 Verzekeren pensioen DGA onder de Pensioenwet 184

21.3.1 Polis op naam van de DGA 184

21.3.2 Polis op naam van de BV 185

21.4 Voorwaarden pensioen in eigen beheer 185

21.4.1 Eigenbeheersituaties 186

21.5 Fiscaliteit en de DGA en zijn pensioen 186

21.5.1 Eigen beheer 187

21.5.2 Waardering van het doelvermogen 188

21.5.3 Toerekening doelvermogen aan dienstjaren 189

21.5.4 Pensioen-BV of stichting? 190

21.5.5 Eigen beheer of verzekeren? 191

21.5.6 Pensioen of dividend? 192

21.6 Mutatiemoment ontslag en DGA-pensioen 192

21.7 Mutatiemoment ontslag en waardeoverdracht DGA-pensioen 193

21.8 Overige bepalingen met betrekking tot DGA-pensioen 194

21.9 Overgangswetgeving 194

22 PENSIOENAANSPRAKEN BIJ ECHTSCHEIDING 197

22.1 Algemeen 197

22.2 Bijzonder partnerpensioen 197

22.3 Boon/Van Loon-arrest 198

22.4 Wet verevening pensioenrechten bij scheiding (Wvps) 199

22.5 DGA-pensioen en echtscheiding 200

22.6 Conversie 200

22.7 Fiscale aspecten 201

23 LEVENSLOOPREGELING 202

23.1 Inleiding 202

23.2 Deelname en opbouw 202

23.2.1 Levensloop voor werknemers 202

23.2.2 Recht op deelname, geen recht op verlof 202

23.2.3 Geldsparen 203

23.2.4 Extra stortingsmogelijkheid werknemers tussen 51 en 56 jaar 203

23.2.5 Extra stortingsmogelijkheid in verband met afkoop prepensioenaanspraken 204

23.2.6 Maximale opbouw 210% 204

23.2.7 Demotie of deeltijd tien jaar v��r pensioendatum 204

23.2.8 Fiscale aspecten 204

23.2.9 Werkgeversbijdrage 205

23.2.10 Kredietfaciliteit 205

23.3 Uitvoering levensloopregeling 206

23.3.1 Keuzevrijheid 206

23.3.2 Pensioenfondsen 206

23.4 Opname 207

23.4.1 Opname voor verlof 207

23.4.2 Levensloopuitkering 207

23.4.3 Voortijdige be�indiging van verlof 207

23.4.4 Levensloopverlofkorting 208

23.4.5 Gevolgen bij overlijden 209

23.4.6 Geen werkgever meer/wisseling van werkgever 209

23.4.7 Opname direct v��r de pensioendatum 209

23.4.8 Afkoop of vervreemding 210

23.5 Heffingskorting ouderschapsverlof 210

23.6 Relatie met spaarloon 211

23.7 Levensloopregeling en werknemersverzekeringen 212

23.8 Gevolgen introductie levensloopregeling 212

23.8.1 Gevolgen voor werknemer 212

23.8.2 Gevolgen voor werkgever 213

23.8.3 Gevolgen voor intermediair en verzekeraar 214

24 SUCCESSIEWET 216

24.1 Algemeen 216

24.2 Woonplaatsbegrip 216

24.3 Polis van levensverzekering algemeen 216

24.4 Fictieve verkrijging 217

24.5 Kruislings afsluiten 218

24.6 Premiesplitsingsbesluit 219

24.6.1 Premieverschuldigdheid 219

24.6.2 Huwelijksvermogensrecht 221

24.7 Verpanding kapitaalverzekeringen 224

24.8 Lijfrenten 226

24.9 Opgave voor de Successiewet 228

24.10 Schenkbelasting 228

24.11 Pensioen en erfbelasting 229

24.12 Pensioen- en lijfrentelichamen 229

25 EMPLOYEE BENEFITS 231

25.1 Algemeen 231

25.2 Financi�le planning en de terugtredende overheid 232

25.3 EB en financi�le planning 232

25.4 Ziektekosten 233

25.5 Arbeidsongeschiktheidsverzekeringen 233

25.5.1 AO-verzekeringen (minder dan 35% arbeidsongeschikt) 233

25.5.2 WGA-verzekering eigen risico 234

25.5.3 WGA-gatverzekering 234

25.5.4 WIA-excedentverzekering 234

25.5.5 Arbeidsongeschiktheidsverzekeringen voor de DGA 235

25.6 Wet op de medische keuringen (WMK) 235

25.7 Andere belangrijke benefits 237

25.7.1 Bedrijfsspaarregelingen 237

25.7.2 Fringe benefits 239

25.8 Personal benefits statement 239

26 INDEX 240

INHOUDSOPGAVE BELEGGEN

INLEIDING 1

1 TOEZICHT OP DE FINANCI�LE SECTOR EN GESCHILLENCOMMISSIE 5

1.1 Wet op het financieel toezicht (Wft) 5

1.2 Markets in Financial Instruments Directive (MiFID) 6

1.3 Klachteninstituut Financi�le Dienstverlening (KiFiD) 7

1.4 Informatievoorziening en Financi�le Bijsluiter 8

1.4.1 De Financi�le Bijsluiter 8

1.4.2 FB voor beleggingsinstellingen 12

2 KLANTPROFIEL, RISICOPROFIEL EN BELEGGINGSPROFIEL 14

2.1 Zorgplicht 14

2.2 Soorten advisering 15

2.3 Inventarisatie 16

2.3.1 Doelstelling en horizon 16

2.3.2 Financi�le positie 17

2.3.3 Kennis 18

2.3.4 Ervaring 18

2.3.5 Risicobereidheid 19

2.4 Vaststellen van het beleggingsprofiel 20

2.5 Periodieke evaluatie 21

2.5.1 Periodieke evaluatie van klant-, risico- en beleggingsprofiel 21

2.5.2 Periodieke evaluatie van het rendement 22

3 ASSET ALLOCATIE EN MODELPORTEFEUILLES 24

3.1 Asset allocatie 24

3.2 Strategische asset allocatie versus tactische asset allocatie 25

3.3 Invulling van de beleggingen 26

3.4 Modelportefeuilles 26

4 BELEGGINGSCATEGORIE�N 28

4.1 Liquide middelen 28

4.2 Vastrentende waarden algemeen 29

4.3 Obligaties 29

4.3.1 Debiteur en rating 30

4.3.2 Aflossing en looptijd 33

4.3.3 Couponrente, nominale waarde, koers, couponrendement en effectief rendement 33

4.3.4 Verband tussen koers, rente en looptijd 36

4.4 Beleggingsstrategie�n met obligaties 38

4.5 Soorten obligaties 39

4.6 Zakelijke waarden algemeen 41

4.7 Aandelen 42

4.7.1 Dividend en dividendrendement 43

4.7.2 Winst per aandeel en koers-winstverhouding 45

4.8 Onroerend goed 45

4.8.1 Beleggen in een onroerendgoed-CV 48

4.9 Derivaten/opties 51

4.9.1 Algemene opmerking over opties 51

4.9.2 Basisstrategie�n 54

4.9.3 Combinatiestrategie�n: spreads, straddles en strangles 62

4.10 Overige derivaten 71

4.10.1 Futures 71

4.10.2 Warrants 73

4.10.3 Turbo�s 74

4.11 Overige beleggingscategorie�n 76

4.11.1 Grondstoffen (commodity�s) 76

4.11.2 Private equity 77

4.11.3 Hedge funds 77

5 BELEGGINGSFONDSEN 79

5.1 Wat is een beleggingsfonds? 80

5.2 Kenmerken van beleggingsfondsen 80

5.3 Soorten beleggingsfondsen 81

5.4 Open- en closed-end beleggingsfondsen 82

5.5 Intrinsieke waarde 82

5.6 Kosten van beleggingsfondsen 83

5.7 Hoe werkt een beleggingsfonds? 84

5.8 Beleggingsfondsen per beleggingscategorie 85

5.8.1 Aandelenfondsen 85

5.8.2 Obligatiefondsen 91

5.8.3 Liquiditeitenfondsen 91

5.8.4 Onroerendgoedfondsen 92

5.8.5 Mixfondsen 92

5.9 Rendement van beleggingsfondsen 92

5.10 Selectie van een beleggingsfonds 93

5.10.1 Rendement en risico 93

5.10.2 Benchmarkfonds of niet-benchmarkfonds? 94

5.11 Morningstar 95

5.12 Fund of funds 97

5.13 Overige van belang zijnde fondsen voor het FFP-examen 97

6 SPECIALE BELEGGINGSPRODUCTEN 99

6.1 Garantiefondsen algemeen 99

6.2 Garantiefondsen met clicks 100

6.3 Trackers 101

6.4 Converteerbare obligaties en reverse convertibles 102

6.4.1 Converteerbare obligatie (convertible) 102

6.4.2 Reverse convertible 104

6.4.3 Overeenkomsten en verschillen 104

7 RISICO EN RENDEMENT 105

7.1 Rendement 105

7.1.1 Direct- en indirect rendement 106

7.1.2 Bruto- en nettorendement 106

7.1.3 Rekenkundig, samengesteld en meetkundig rendement 107

7.2 Risico 108

7.2.1 Standaard normaalverdeling 109

7.2.2 Risicotolerantiemodel 111

7.2.3 Minimaal vereiste beleggingshorizon 112

7.2.4 Statistiek en de beleggingspraktijk 113

7.2.5 Risicovrij rendement en Sharpe-ratio 114

7.3 Risicoreductie 114

7.3.1 Correlatie 115

7.3.2 Marktrisico en specifiek risico 115

7.3.3 Spreiding over beleggingscategorie�n 117

7.3.4 Spreiding binnen een beleggingscategorie 118

8 MACRO-ECONOMIE 119

8.1 Algemene begrippen 119

8.2 Kenmerken van de diverse fasen in de economie 121

8.3 Rente en de rol van centrale banken 122

8.3.1 Rente 122

8.3.2 Kapitaalmarkt 125

8.3.3 Geldmarkt 126

8.3.4 De Europese Centrale Bank 126

8.3.5 Rentewapen 127

8.3.6 Monetair beleid ECB 129

8.3.7 Overige instrumenten ECB voor het voeren van monetair beleid 129

8.3.8 Samenvatting middelen ECB 132

8.3.9 Relatie beleid ECB en de rentetarieven van de banken 132

8.3.10 Verwachtingen over de renteontwikkelingen 133

8.4 De overheid 135

8.5 De wisselkoers 137

8.6 Economische instituten 137

8.6.1 Mondiaal 137

8.6.2 Europa 139

8.6.3 Nederland 140

8.7 Indicatoren 140

8.7.1 Eurozone en Europese Unie 140

8.7.2 Verenigde Staten 140

8.7.3 Voorlopende, volgende en achterlopende indicatoren 141

8.8 Bedrijfstakken (meso-economie) 142

8.8.1 Indeling sectoren naar conjunctuurgevoeligheid 143

9 BEDRIJFSECONOMIE 146

9.1 De balans en resultaatrekening 146

9.1.1 Activa (debetzijde) 147

9.1.2 Passiva (debetzijde) 147

9.1.3 Winst-en-verliesrekening 148

9.2 Belangrijkste bedrijfseconomische ratio�s 149

9.2.1 Versimpelde ratio�s en kengetallen 149

9.2.2 Werkelijke ratio�s en kengetallen 150

9.2.3 Nettowinst per aandeel 151

9.2.4 Rentabiliteit van het eigen vermogen 152

9.2.5 Interestdekkingsgetal 153

9.2.6 Werkkapitaal 153

9.2.7 Solvabiliteit 154

9.3 Fundamentele analyse 155

9.3.1 Koers-winstverhouding of P/E-ratio (price earnings ratio) 155

9.3.2 Koers-cashflowverhouding 156

9.3.3 Dividendrendement 156

9.3.4 Pay-out ratio 156

9.3.5 Bedrijfstakanalyse 156

9.3.6 Ondernemingsanalyse 157

9.3.7 Top-down en bottom-up 158

9.3.8 Keuze voor de verschillende beleggingscategorie�n 158

9.4 Technische analyse 159

10 BELEGGEN EN DE FISCUS 161

10.1 Maatschappelijke beleggingen 161

10.1.1 Groen beleggen 161

10.1.2 Sociaal-ethisch beleggen 162

10.2 Culturele beleggingen 162

10.3 Beleggen in BV of priv� 163

10.3.1 Beleggen in de BV 164

10.3.2 Uitkeren en beleggen in priv� 165

10.3.3 Lenen van de BV en beleggen in priv� 165

10.3.4 Samenvatting 166

10.4 Vrijgestelde beleggingsinstelling (VBI) 167

10.4.1 Wat is de VBI? 167

10.4.2 VBI en de fiscus 168

10.5 Beleggen in een scheepvaart-CV 168

11 FINANCI�LE REKENKUNDE 172

11.1 Toelichting gebruik rekenmachine en gebruik symbolen 172

11.2 Berekening eindwaarde (future value FV) bij eenmalige storting 173

11.3 Berekening eindwaarde bij periodieke storting; eerste storting aan het

einde van de eerste periode 174

11.4 Berekening eindwaarde bij periodieke storting; eerste storting aan het

begin van de eerste periode 174

11.5 Berekening contante waarde bij bekende eindwaarde 175

11.6 Berekening annu�teit 175

11.7 Berekening effectief rendement en internal rate of return (IRR) 176

11.8 Berekening effectieve rente op jaarbasis 177

12 BIJLAGEN 179

12.1 Bijlage I: Begrippenlijst, alfabetisch 179

12.2 Bijlage II: Samenstelling van de AEX-index 186

12.3 Bijlage III: HP 10 B II 188

13 INDEX 189

INHOUDSOPGAVE FINANCIEREN

INLEIDING 1

LIJST VAN AFKORTINGEN 2

1 ALGEMEEN 3

2 KREDIETVORMEN 5

2.1 Algemeen 5

2.1.1 Consumptief krediet 5

2.1.2 Effectenkrediet 5

2.1.3 Hypothecair krediet 6

2.1.4 Overig krediet 6

2.2 Consumptief krediet 7

2.2.1 Hoogte van kredieten 7

2.2.2 Inkomenseis 8

2.2.3 Effectieve rente 8

2.2.4 Bescherming persoonlijke risico�s 9

2.2.5 Productvormen 9

2.3 Effectenkrediet 12

2.3.1 Inleiding 12

2.3.2 Rentebetaling 13

2.3.3 Productvormen 13

2.4 Hypothecair krediet 14

2.4.1 Inleiding 14

2.4.2 Koopwoning of huurwoning 15

2.4.3 Bestaande woning 15

2.4.4 Nieuwbouwwoning 16

2.4.5 Appartementsrecht of lidmaatschapsrecht 17

2.4.6 Hoogte van de hypotheek 18

2.4.7 Rente 20

2.4.8 Renteconstructies 23

2.4.9 Vaste hypotheek, bankhypotheek en krediethypotheek 26

2.5 Overig krediet 27

2.5.1 Algemeen 27

2.5.2 Faciliteit in rekening-courant 29

2.5.3 Middellange lening 29

2.5.4 Andere kredietvormen 30

3 OVERHEIDSREGELINGEN BIJ KREDIETEN 32

3.1 Algemeen 32

3.2 Wet op het consumentenkrediet 32

3.3 Wet bevordering eigenwoningbezit (Koopsubsidie) 33

3.4 Nationale Hypotheek Garantie 34

3.4.1 Voorwaarden NHG 34

3.4.2 NHG ook mogelijk bij onderhoud of verbouwing eigen woning 36

3.5 Gedragscode Hypothecaire Financieringen 36

3.6 Stichting Erkenningsregeling Hypotheekadviseurs 37

4 HYPOTHEEK 39

4.1 Algemeen 39

4.1.1 Annu�teitenhypotheek 39

4.1.2 Lineaire hypotheek 41

4.1.3 Aflossingsvrije hypotheek 42

4.1.4 Hypotheek met levensverzekering 44

4.1.5 Hypotheek op basis van effecten 50

4.2 Overige hypotheekvormen 52

4.2.1 Combinatievormen 52

4.2.2 Groene hypotheek 53

4.2.3 Overbruggingskrediet 53

4.2.4 Tweede hypotheek 54

4.3 Hypotheekproces 55

4.3.1 Voorlopig koopcontract 55

4.3.2 Hypotheekofferte 55

4.3.3 Bankgarantie 56

4.3.4 Extra/algeheel aflossen 56

4.3.5 Extra premiestorten 56

5 AANSPRAKELIJKHEID EN RISICO�S 58

5.1 Algemeen 58

5.2 Toestemmingsvereiste 59

5.3 Aansprakelijkheid bij gehuwde kredietnemers 60

5.3.1 Gemeenschap van goederen 60

5.3.2 Ontbinding van de gemeenschap 61

5.3.3 Huwelijksvoorwaarden 62

5.4 Risico�s bij inkomen uit werk en woning 62

5.4.1 Algemeen 62

5.4.2 Te verzekeren risico�s 63

5.4.3 Beroepsrisico�s ondernemers of vrijeberoepsbeoefenaren 65

5.4.4 Risico�s directeur-grootaandeelhouder 66

5.5 Risico�s bij inkomen uit sparen en beleggen 67

5.5.1 Algemeen 67

5.5.2 Rente 68

5.5.3 Dividend 68

5.5.4 Huurpenningen 69

6 ZEKERHEDEN EN JURIDISCHE ASPECTEN 70

6.1 Algemeen 70

6.2 Burgerlijk Wetboek 70

6.2.1 Termen 70

6.2.2 Registergoederen 71

6.2.3 Beperkte rechten 71

6.3 Inleiding zekerheidsrechten, pand en hypotheek 72

6.3.1 Recht van parate executie 73

6.3.2 Separatistpositie 73

6.3.3 Voorrang 74

6.4 Pand 74

6.4.1 Meerdere pandrechten 75

6.4.2 Vorderen van afgifte 76

6.4.3 Executie door pandhouder 76

6.5 Hypotheek 77

6.5.1 Hypotheekakte 78

6.5.2 Bedingen in de hypotheekakte 80

6.5.3 Inschrijving van een recht van hypotheek 81

6.5.4 Meerdere hypotheekrechten 81

6.5.5 Executie door hypotheekhouder 82

6.5.6 Tenietgaan recht van hypotheek 83

6.6 Rol van de notaris 83

6.7 Wet koop van onroerende zaken 85

6.8 Persoonlijke zekerheidsrechten 85

6.8.1 Inleiding 85

6.8.2 Borgtocht 86

6.8.3 Garantie 87

6.8.4 Hoofdelijke medeschuldverbintenis 87

6.9 Erfdienstbaarheden 88

6.9.1 Inleiding 88

6.9.2 Ontstaan van een erfdienstbaarheid 89

6.9.3 Einde van een erfdienstbaarheid 90

6.10 Erfpacht 91

6.10.1 Inleiding 91

6.10.2 Rechten van de erfpachter 91

6.10.3 Verplichtingen van de erfpachter 92

6.10.4 Voordelen voor de eigenaar van de grond 92

6.10.5 Ontstaan van een erfpachtrecht 92

6.10.6 Einde van het erfpacht 93

6.11 Opstal 93

6.12 Vruchtgebruik 95

6.12.1 Ontstaan recht van vruchtgebruik 95

6.12.2 Rechten van de vruchtgebruiker 96

6.12.3 Verplichtingen van de vruchtgebruiker 97

6.12.4 Einde van het vruchtgebruik 97

6.12.5 Zaaksvervanging 97

6.13 Recht van gebruik en bewoning 98

6.14 Kwalitatieve verplichtingen 98

6.15 Oneigenlijke zekerheidsrechten 99

6.15.1 Positieve/negatieve hypotheekverklaring 99

6.15.2 Notari�le volmacht tot hypotheekverlening 100

6.16 Economische eigendom 100

6.17 Leasen 101

7 DEKKINGSWAARDE VAN ZEKERHEDEN 102

7.1 Inleiding 102

7.2 Buitenlandse zekerheden 102

8 FISCALE ASPECTEN VAN FINANCIEREN 105

8.1 Algemeen 105

8.2 Begrip �eigen woning� 106

8.2.1 Recht van vruchtgebruik 108

8.2.2 Uitzending of overplaatsing van werknemers 109

8.2.3 Financieringsaspecten bij tijdelijk meerdere (eigen) woningen 110

8.2.4 Erfpacht of (onder)erfpacht van de woning en de grond 112

8.3 Eigenwoningforfait 112

8.3.1 Beperking eigenwoningforfait bij geen/geringe eigenwoningschuld

(Wet Hillen) 113

8.3.2 Mag de eigenwoningschuld verhuizen naar box 3? 113

8.4 Tijdelijke verhuur 114

8.5 Kamerverhuurvrijstelling 114

8.6 Vermogensopbouw in box 1 114

8.7 Voordeel uit KEW/SEW/BEW 117

8.7.1 Fictieve uitkering 117

8.8 Verhuizen 119

8.8.1 Algemeen verhuizen 119

8.8.2 KEW/SEW/BEW-uitkering bij leven (box 1) en KEW-uitkering bij overlijden

(box 3) 123

8.8.3 Omzetting bestaande kapitaalverzekering in KEW; verstreken premieperiode 124

8.9 Vrijstelling van een KEW/SEW/BEW 124

8.9.1 Verhoging van de vrijstelling voor pre-Brede- Herwaarderingspolissen 125

8.9.2 Hogere uitkering dan de hypotheekschuld 126

8.9.3 Aflossing met een spaarhypotheek in box 3 126

8.9.4 Vrijstelling bij uitkering zonder rentebestanddeel 127

8.9.5 Kapitaalvrijstelling bij overlijden 128

8.10 Renteaftrek en aftrek van overige kosten 130

8.10.1 Bijleenregeling 133

8.10.2 Aftrek van overige kosten 137

8.10.3 Financieren van (aankoop)kosten 138

8.10.4 30-jaartermijn 139

8.10.5 Lening tussen partners 144

8.10.6 Beperking renteaftrek bij uitkering uit KEW, BEW, SEW 144

8.10.7 Hypotheekrenteaftrek en vrijstelling KEW, SEW en BEW 145

8.10.8 Bijschrijven van rente 146

8.10.9 Overige financieringsregelingen 146

8.10.10 Overbedelingsschulden en eigen woning 148

8.11 (Bestaande) kapitaalverzekering omvormen tot KEW? 148

8.11.1 Verstreken premieperiode 148

8.11.2 Imputatieregeling 149

8.11.3 Versoepelingsregeling 149

8.12 Toerekening van belastbare inkomsten uit eigen woning 149

8.12.1 Toerekening van belastbare inkomsten uit eigen woning bij (fiscale) partners 149

8.12.2 Toerekening belastbare inkomsten uit eigen woning aan minderjarige kinderen 150

8.13 Monumentenpanden 150

8.14 In Nederland werken en in het buitenland wonen 151

9 ONDERNEMING EN FINANCIEREN 152

9.1 Algemeen 152

9.2 (Rente)kosten van reguliere voordelen 152

9.3 Lenen van de BV 153

9.4 Zekerheidsstelling door de BV 154

9.5 Lenen aan de BV 155

9.6 Kredietaanvraag van een BV bij een bank 155

9.7 Kapitaalverzekering bij de BV onder Wet IB 1964 157

9.7.1 Lopende kapitaalverzekering bij de BV onder Wet IB 2001 157

9.8 Hoofdelijke aansprakelijkheid bij een IB-ondernemer 157

9.9 Kapitaalverzekering in de IB-onderneming 157

10 TARIFERING 159

10.1 Kosten van krediet 159

10.1.1 Fundingkosten 159

10.1.2 Solvabiliteitskosten 160

10.1.3 Risicokosten 160

10.1.4 Beheer- en administratiekosten 161

10.2 Rentemarge 161

10.3 Afsluitprovisie 161

10.3.1 Tariefconcessies 162

10.4 Rente en de Wet op het consumentenkrediet (Wck) 162

11 COMMERCI�LE ASPECTEN 163

11.1 Waardeontwikkeling van het object 163

11.2 Flexibiliteit 163

11.3 Rentekeuze 164

11.4 Zekerheden 164

11.5 Cross-selling 165

12 KREDIETPROCES 166

12.1 Kredietvoorstel 166

12.2 Bureau Krediet Registratie (BKR) 168

12.3 Fiattering 169

12.4 Offerte 169

12.5 Kredietbeheer en kredietrevisie 170

13 VERHOOGD RISICO EN BEGELEIDING 172

13.1 Verhoogd risico 172

13.2 Kredietbegeleiding 172

13.3 Afwikkeling 173

14 BIJLAGE CONSUMPTIEF BESTEEDBAAR INKOMEN 175

15 INDEX 185

INHOUDSOPGAVE DGA-IB ONDERNEMER

INLEIDING 1

LIJST VAN AFKORTINGEN 3

1 WINST UIT ONDERNEMING 4

1.1 Algemeen 4

1.2 Onderneming 4

1.3 Ondernemer 5

1.3.1 Algemeen 5

1.3.2 Juridische aansprakelijkheid 6

1.3.3 Nieuw personenvennootschapsrecht 9

1.4 Winst uit onderneming 9

1.4.1 Algemeen 9

1.4.2 Vermogensetikettering 10

1.4.3 Kosten versus onttrekkingen 15

1.4.4 Niet- en beperkt aftrekbare kosten 17

1.4.5 Afschrijving goodwill en overige bedrijfsmiddelen 17

1.4.6 Afschrijving gebouwen 18

1.4.7 Voorzieningen 20

1.4.8 Fiscale reserves 23

1.5 Stakingswinst 28

1.6 Winst uit onderneming bij samenwerkingsverbanden 29

1.7 Ondernemersfaciliteiten 29

1.7.1 Urencriterium 31

1.7.2 Willekeurige afschrijving 34

1.7.3 Kleinschaligheidsinvesteringsaftrek 36

1.7.4 Oudedagsreserve (OR) 38

1.7.5 Zelfstandigenaftrek 40

1.7.6 Aftrek voor speur- en ontwikkelingswerk 42

1.7.7 Meewerkaftrek 43

1.7.8 Startersaftrek bij arbeidsongeschiktheid 44

1.7.9 Stakingsaftrek 44

1.7.10 MKB-winstvrijstelling 45

1.8 Verliesverrekening 46

1.9 Tarieven 47

1.10 Sociale zekerheid 48

2 QUASI-ONDERNEMER 49

2.1 Algemeen 49

2.2 Medegerechtigde 50

2.3 Deelnemende of winstafhankelijke schuldvordering 50

2.4 Koppeling ondernemersfaciliteiten en urencriterium 52

3 RESULTAAT UIT OVERIGE WERKZAAMHEDEN 53

3.1 Algemeen 53

3.2 Terbeschikkingstelling aan de IB-onderneming van een verbonden persoon 56

3.3 Terbeschikkingstelling aan een vennootschap waarin een aanmerkelijk belang

wordt gehouden 57

3.4 Bepaling van het resultaat 60

3.5 Voorbeelden 62

3.5.1 Groep van verbonden personen 63

3.5.2 Vermogensbestanddelen 66

3.5.3 Bepaling van het resultaat 67

3.6 Samenwerkingsverband 68

3.7 Overgang werkzaamheid in onderneming 70

3.8 Uitstel van betaling 70

3.9 Werkruimte in de eigen woning 71

3.10 Huwelijksgoederenregime (de IB-ondernemer) 72

4 BEDRIJFSOPVOLGING BIJ DE IB-ONDERNEMER 75

4.1 Algemeen 75

4.2 Stakingswinst 75

4.3 Omzetting oudedagsreserve (OR) in lijfrente 76